
Inzichten · 28 september 2026 · 3 minuten lezen
Netcongestie in 2026: één wachtlijst, nieuwe spelregels
Sinds 1 juli 2026 staan groot- en kleinverbruikers op één wachtlijst, met voorrang voor maatschappelijke functies. De wachtlijst zelf blijft groeien.
De wachtlijst groeit door
Eind 2025 stonden bij de regionale netbeheerders 15.014 aanvragen voor afname op de wachtlijst, samen goed voor 9.305 megawatt. Een jaar eerder waren dat er 11.922. Voor invoeding ging het om 8.687 aanvragen. Door het net beter te benutten kon ongeveer 5 procent van de verzoeken alsnog worden gehonoreerd.
Voorrang voor maatschappelijke functies
Op 1 januari 2026 ging het prioriteringskader van de ACM in. Sinds 1 juli 2026 komen groot- en kleinverbruikers op één integrale wachtlijst. Congestieverzachters, veiligheidsinstanties en basisbehoeften zoals wonen en onderwijs krijgen voorrang zodra er capaciteit vrijkomt. Overige aanvragen volgen op volgorde van aanvraag.
Flexibiliteit wordt de norm
Eind 2025 waren 238 congestiemanagementcontracten voor invoeding en 243 voor afname actief, naast 162 contracten met alternatieve transportrechten. Volgens de netbeheerders blijft de inzet van flexibiliteit nog achter bij wat nodig is om wachttijden substantieel te verkorten.
Wat dit betekent
- Aansluiting en capaciteit horen vooraan in de planning, niet aan het eind.
- Wie flexibel kan afnemen of invoeden, vergroot de kans op ruimte in het net.
- Een aanvraag die technisch sterk is onderbouwd, voorkomt vertraging in de beoordeling.
Inzichten
Wat er speelt.

28 september 2026
Recordtempo in het net, en toch niet snel genoeg
Netbeheerders en aannemers legden in 2025 meer middenspanningskabel dan in de jaren ervoor. De vraag groeit sneller. Technici, vergunningen en ruimte bepalen het tempo.
27 september 2026
Netuitbreiding loopt vast op mensen, niet op geld
Netbeheerders investeren meer dan ooit, maar een groot deel van het werk komt niet op tijd af. De bottleneck zijn technici, vooral bij aannemers.
27 september 2026
AI in de netwerkbouw: waar begin je?
In de bouw gebruikt nog maar een klein deel van de bedrijven AI. De grootste drempel is geen geld, maar kennis.